TYT puanı nasıl hesaplanır?
Temel Yeterlilik Testi (TYT) puanı hesaplanırken önce her test için netleriniz bulunur: net = doğru − (yanlış ÷ 4). Ardından her testin neti, ÖSYM'nin o yıl için istatistiksel olarak belirlediği ağırlık katsayısıyla çarpılır ve taban puana eklenir. Tüm netler sıfırsa puan 100, tüm sorular doğruysa 500 olur.
Aracımız 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarının gerçek katsayılarıyla hesaplama yapar; böylece farklı yılların zorluk düzeylerine göre puanını karşılaştırabilirsin. Sıralama tahmini, ilgili yılın puan-sıralama (yığınsal) dağılımına dayanır.
Testlerin puana katkısı eşit değildir
TYT'de dört test var ama soru sayıları da katsayıları da farklı. Türkçe ve Temel Matematik 40'ar soruyla toplamın üçte ikisini oluşturur; Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri 20'şer soruyla kalan üçte biri paylaşır. Buna katsayı farkı da eklenince şu sonuç çıkar: Türkçe veya matematikte kazanılan bir net, sosyal veya fende kazanılan bir netten daha çok puan getirir. Hesaplayıcıda tek bir testin netini değiştirip diğerlerini sabit tutarak bu farkı kendin görebilirsin.
Aynı mantık puanın açılması için de geçerli. TYT puanının hesaplanabilmesi Türkçe veya Temel Matematik testlerinden en az birinden 0,5 ham puan almaya bağlıdır; sosyal ve fen tek başına puan açtırmaz. Puanı hesaplanmayan adayın tercih hakkı doğmaz, AYT puanı da hesaplanmaz.
TYT yalnız önlisans için değil
TYT'yi "2 yıllık bölümlerin sınavı" sanmak yaygın bir yanılgı. Önlisans programlarını tercih edebilmek için gerçekten yalnız TYT puanı yeterlidir; ancak SAY, EA, SÖZ ve DİL puanlarının formülünde de dört TYT testinin neti bulunur. Yani TYT, lisans puanının da bir parçasıdır. Zayıf bir TYT'yi AYT ile telafi etmek, aynı puana ulaşmak için belirgin biçimde daha fazla net gerektirir.
Yerleştirme puanına bir de ortaöğretim başarı puanı eklenir: diploma notunun 5 katı olan OBP, 0,12 katsayısıyla çarpılıp puana yazılır. Bir önceki yıl bir programa yerleşmiş adaylarda bu katsayı 0,06'ya iner, yani katkı yarıya düşer. Diploma notunun etkisini OBP hesaplama sayfasından ayrıca ölçebilir, AYT'yi de işin içine katmak istediğinde YKS puan hesaplama aracına geçebilirsin.
Puana mı bakmalı, sıralamaya mı?
Aynı net her yıl aynı puanı vermez. Katsayılar o yılın aday performansına göre oluştuğu için sınav zor geçtiğinde aynı net daha yüksek puana karşılık gelir; kolay geçtiğinde tersi olur. Bu yüzden geçen yılın taban puanıyla bu yılın puanını doğrudan karşılaştırmak yanıltır. Karşılaştırılabilir olan şey sıralamadır. Bir bölüm geçen yıl 300 bininci sırayı aldıysa, bu yıl da benzer bir sırayı alması beklenir. Hesaplayıcı puanının yanında tahminî sıralamanı da bunun için gösterir.