Vakıf Üniversitesi · İstanbul
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi 2026-2027 Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları
2027 YKS'ye girecek olan adaylar için İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi taban puanları, başarı sıralamaları ve kontenjanları açıklandı. YKS tercihleri için 2026, 2025, 2024 ve 2023 yıllarına ait yerleştirme sonuçlarını aşağıdaki tablodan karşılaştırmalı olarak inceleyebilirsin. Tabloda sayısal, eşit ağırlık, sözel ve dil puan türlerindeki güncel bölümlerin tamamı yer alıyor. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi 2026 taban puanları ve başarı sıralamaları YÖK Atlas üzerinden yayımlanan ÖSYM yerleştirme sonuçlarından alınmıştır.
Bölümlere Göre İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları
98 bölüm · 2023-2026 yerleştirme verisi
| Tür | Yıl | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Elektrik-Elektronik Mühendisliği (Burslu) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 5 6 5 6 | 456,628 424,330 398,090 433,908 | 57.356 71.379 84.648 73.251 |
| Özel Eğitim Öğretmenliği (Burslu) Eğitim Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 7 6 5 3 | 445,895 430,861 450,579 426,591 | 1.897 1.839 3.329 6.438 |
| Endüstri Mühendisliği (Burslu) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 5 6 5 6 | 442,137 419,595 405,670 440,298 | 71.265 76.484 76.789 67.203 |
| Bilgisayar Mühendisliği (Burslu) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 7 9 9 8 | 441,249 434,428 433,788 473,030 | 72.103 60.890 51.152 38.094 |
| Hukuk (Burslu) Hukuk Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 16 23 22 23 | 433,633 414,608 405,330 423,409 | 10.441 16.748 28.872 17.552 |
| İngilizce Öğretmenliği (Burslu) Eğitim Fakültesi | DİL | 2026 2025 2024 2023 | 8 8 8 7 | 432,434 431,962 435,944 429,520 | 11.596 10.693 12.158 17.020 |
| Yazılım Mühendisliği (İngilizce) (Burslu) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 7 9 — — | 431,410 424,443 — 465,600 | 82.064 71.256 — 44.337 |
| Görsel İletişim Tasarımı (Burslu) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 5 5 4 5 | 422,356 392,135 410,332 385,412 | 5.842 11.479 21.423 36.835 |
| Okul Öncesi Öğretmenliği (Burslu) Eğitim Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 7 6 7 7 | 412,794 394,363 422,170 409,041 | 9.033 10.370 12.844 14.612 |
| Hemşirelik (Burslu) Sağlık Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 13 10 9 9 | 405,373 377,750 354,646 376,313 | 110.425 128.199 140.506 143.000 |
| Mimarlık (Burslu) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 7 10 5 3 | 403,325 383,879 383,354 409,110 | 112.876 119.687 101.170 99.732 |
| Psikoloji (İngilizce) (Burslu) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 7 7 7 7 | 400,115 390,943 398,823 411,347 | 42.725 41.260 35.666 29.695 |
| Türkçe Öğretmenliği (Burslu) Eğitim Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 5 6 7 7 | 396,747 378,515 412,598 398,287 | 17.572 20.294 19.412 22.843 |
| Psikoloji (Burslu) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 8 8 8 8 | 394,278 384,937 384,828 398,348 | 51.661 49.958 54.212 47.685 |
| Hukuk (%50 İndirimli) Hukuk Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 95 125 129 — | 393,458 368,867 362,025 — | 52.968 79.308 96.196 — |
| Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Burslu) Eğitim Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 4 4 4 7 | 392,194 373,767 371,368 378,600 | 55.055 69.420 76.835 85.026 |
| Moleküler Biyoloji ve Genetik (Burslu) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 5 6 5 5 | 386,357 375,049 362,817 402,409 | 134.245 132.119 128.112 107.679 |
| İslami İlimler (Burslu) İslami İlimler Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 9 9 9 9 | 386,049 368,811 426,681 386,869 | 26.281 29.678 10.448 34.891 |
| Sınıf Öğretmenliği (Burslu) Eğitim Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 9 5 7 6 | 384,130 369,659 366,134 376,776 | 69.215 77.660 87.232 89.017 |
| Arapça Öğretmenliği (Burslu) Eğitim Fakültesi | DİL | 2026 2025 2024 2023 | 5 5 3 5 | 383,966 372,555 414,618 407,863 | 28.822 33.012 18.919 25.149 |
| Hukuk (Ücretli) Hukuk Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 6 19 15 — | 381,902 — 351,010 — | 73.418 — 123.409 — |
| İslami İlimler (Arapça) (Burslu) İslami İlimler Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 4 4 3 3 | 380,257 367,183 444,303 428,460 | 32.245 31.475 4.514 5.894 |
| Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler (İngilizce) (Burslu) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 7 6 5 5 | 376,999 372,175 361,609 376,240 | 83.105 72.471 97.157 90.266 |
| Tarih (Burslu) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 10 5 3 4 | 375,125 404,011 428,844 408,930 | 38.269 6.690 9.430 14.675 |
| Gıda Mühendisliği (Burslu) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 10 10 5 3 | 373,487 368,043 363,252 389,724 | 152.343 142.690 127.525 123.976 |
| Türk Dili ve Edebiyatı (Burslu) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 10 4 4 5 | 373,172 356,775 404,996 374,294 | 40.780 45.918 26.399 53.641 |
| İşletme (İngilizce) (Burslu) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 7 9 — — | 367,807 342,798 — 344,174 | 102.703 147.086 — 181.478 |
| İktisat (İngilizce) (Burslu) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 5 5 — — | 367,331 346,804 — — | 103.759 134.625 — — |
| İlköğretim Matematik Öğretmenliği (Burslu) Eğitim Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 5 4 6 6 | 359,653 353,222 316,002 412,855 | 174.130 168.142 218.621 95.423 |
| İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı (Burslu) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 7 8 8 9 | 358,913 353,375 354,188 368,513 | 124.141 115.948 115.082 108.220 |
| İktisat (Burslu) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 5 5 4 3 | 358,888 346,236 — — | 124.207 136.346 — — |
| İşletme (Burslu) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 7 5 8 5 | 358,431 343,999 — — | 125.407 143.282 — — |
| Uluslararası Ticaret ve Finansman (İngilizce) (Burslu) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 10 8 7 5 | 356,924 343,918 349,228 358,233 | 129.306 143.528 128.282 135.863 |
| Uluslararası Ticaret ve Finansman (Burslu) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 10 9 7 5 | 353,333 334,798 331,770 338,197 | 139.068 174.570 185.045 204.691 |
| İslam İktisadı ve Finans (İngilizce) (Burslu) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 10 5 4 3 | 348,757 336,536 336,773 355,652 | 152.125 168.319 166.725 143.465 |
| Beslenme ve Diyetetik (Burslu) Sağlık Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 7 9 9 9 | 348,630 337,417 330,153 350,283 | 193.825 200.477 185.341 188.189 |
| İslam İktisadı ve Finans (Burslu) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 10 5 3 3 | 342,604 327,326 325,685 329,464 | 170.913 203.860 209.726 242.327 |
| Mimarlık (%50 İndirimli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 11 10 15 17 | 339,155 333,624 — — | 212.432 209.156 — — |
| Sağlık Yönetimi (Burslu) Sağlık Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 3 4 3 4 | 338,857 329,964 325,036 320,828 | 183.186 193.115 212.535 284.992 |
| Sınıf Öğretmenliği (%50 İndirimli) Eğitim Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 50 35 38 43 | 337,150 325,437 328,263 337,260 | 189.081 211.920 198.807 208.443 |
| Sosyal Hizmet (Burslu) Sağlık Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 5 4 3 5 | 334,817 330,820 322,936 322,544 | 197.329 189.717 221.843 276.151 |
| Sosyoloji (Burslu) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 10 5 3 4 | 332,137 320,438 327,359 336,687 | 207.277 234.146 202.611 210.764 |
| Gıda Mühendisliği (%50 İndirimli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 10 10 15 20 | 320,225 — — — | 255.628 — — — |
| Özel Eğitim Öğretmenliği (%25 İndirimli) Eğitim Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 40 21 19 22 | 317,045 335,893 383,068 356,980 | 190.861 91.204 56.991 90.730 |
| Okul Öncesi Öğretmenliği (%50 İndirimli) Eğitim Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 44 40 38 — | 314,100 318,810 337,961 — | 203.876 150.012 185.075 — |
| Elektrik-Elektronik Mühendisliği (%50 İndirimli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 34 40 — 42 | 312,860 — — — | 274.581 — — — |
| İslami İlimler (%50 İndirimli) İslami İlimler Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 58 59 57 65 | 311,864 286,470 281,715 — | 214.166 334.555 542.285 — |
| Özel Eğitim Öğretmenliği (Ücretli) Eğitim Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 5 21 18 4 | 303,773 — 353,642 354,117 | 254.299 — 128.154 98.338 |
| İslami İlimler (Arapça) (%50 İndirimli) İslami İlimler Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 25 25 25 25 | 269,495 248,763 258,370 205,087 | 478.427 671.079 771.195 1.301.515 |
| Psikoloji (%25 İndirimli) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 39 40 40 45 | 257,443 281,012 306,507 306,875 | 701.419 492.153 308.527 366.015 |
| Hemşirelik (%25 İndirimli) Sağlık Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 65 55 49 — | 246,583 266,825 255,763 — | 556.195 469.580 484.254 — |
| İşletme (%50 İndirimli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 40 23 38 30 | 246,474 269,427 — — | 812.626 598.438 — — |
| İşletme (İngilizce) (%50 İndirimli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 40 43 — — | 245,731 239,536 — 246,365 | 820.370 929.381 — 930.210 |
| Psikoloji (Ücretli) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 9 14 14 9 | 235,540 263,438 279,088 275,375 | 930.452 659.341 514.180 614.658 |
| Uluslararası Ticaret ve Finansman (İngilizce) (%50 İndirimli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 60 42 34 30 | 230,537 245,176 268,741 267,552 | 985.066 863.010 614.745 691.043 |
| İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı (%25 İndirimli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 35 37 39 57 | 229,075 229,945 271,411 250,273 | 1.000.674 1.042.942 587.509 882.419 |
| Hemşirelik (Ücretli) Sağlık Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 20 16 16 11 | 225,419 211,834 243,463 251,235 | 720.423 1.032.219 592.178 600.595 |
| Tarih (%50 İndirimli) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | 10 20 25 30 | 224,164 — — — | 859.458 — — — |
| Uluslararası Ticaret ve Finansman (%50 İndirimli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 55 49 34 26 | 212,804 228,439 258,105 257,450 | 1.170.135 1.060.595 732.357 799.387 |
| İslam İktisadı ve Finans (%50 İndirimli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 15 20 25 22 | 210,551 — — 202,430 | 1.191.626 — — 1.536.923 |
| İslam İktisadı ve Finans (İngilizce) (%50 İndirimli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 10 20 20 26 | 208,444 — — — | 1.210.951 — — — |
| İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı (Ücretli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | 11 14 12 11 | 201,918 204,999 243,217 234,771 | 1.266.339 1.310.386 920.171 1.079.802 |
| Bilgisayar Mühendisliği (%25 İndirimli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 51 45 45 | — — 310,772 315,584 | — — 232.725 274.352 |
| Endüstri Mühendisliği (%25 İndirimli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 40 33 35 | — — 291,201 — | — — 295.859 — |
| Moleküler Biyoloji ve Genetik (%50 İndirimli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 36 31 28 | — — 236,955 263,164 | — — 662.280 512.350 |
| Beslenme ve Diyetetik (%25 İndirimli) Sağlık Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 43 49 — | — — 215,114 — | — — 937.131 — |
| Moleküler Biyoloji ve Genetik (Ücretli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 6 6 6 | — — 211,520 223,981 | — — 981.904 883.752 |
| Beslenme ve Diyetetik (Ücretli) Sağlık Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 16 16 11 | — — 205,625 230,114 | — — 1.052.282 809.659 |
| Bilgisayar Mühendisliği (Ücretli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 8 14 9 | — — — 308,463 | — — — 297.271 |
| Elektrik-Elektronik Mühendisliği (Ücretli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 2 4 — | — — — — | — — — — |
| Endüstri Mühendisliği (Ücretli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 2 4 7 | — — — — | — — — — |
| İlköğretim Matematik Öğretmenliği (%50 İndirimli) Eğitim Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 30 42 42 | — — — 309,252 | — — — 294.570 |
| Yazılım Mühendisliği (İngilizce) (Ücretli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 4 — — | — — — — | — — — — |
| Yazılım Mühendisliği (İngilizce) (%25 İndirimli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | — 55 — — | — — — — | — — — — |
| Sınıf Öğretmenliği (Ücretli) Eğitim Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 2 4 — | — 315,974 — — | — 255.739 — — |
Spor Yöneticiliği (Burslu) Spor Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 7 — — | — 288,919 — — | — 427.200 — — |
| İktisat (%50 İndirimli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 34 31 26 | — 237,058 — — | — 958.814 — — |
| Sağlık Yönetimi (%50 İndirimli) Sağlık Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 25 25 30 | — 199,086 187,151 — | — 1.361.692 1.632.222 — |
| Sosyal Hizmet (%50 İndirimli) Sağlık Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 25 25 34 | — 187,738 181,055 — | — 1.438.299 1.667.895 — |
| Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (%50 İndirimli) Eğitim Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 30 27 48 | — — 313,140 — | — — 270.136 — |
| Psikoloji (İngilizce) (%25 İndirimli) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 37 36 40 | — — 276,935 254,070 | — — 534.171 838.009 |
| Psikoloji (İngilizce) (Ücretli) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 11 12 8 | — — 253,639 252,900 | — — 786.090 851.330 |
| Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler (İngilizce) (%50 İndirimli) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 42 37 37 | — — 242,047 237,661 | — — 935.848 1.041.302 |
| Uluslararası Ticaret ve Finansman (İngilizce) (Ücretli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 12 14 9 | — — 204,641 206,944 | — — 1.455.201 1.473.521 |
| Uluslararası Ticaret ve Finansman (Ücretli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 10 14 8 | — — 185,373 197,617 | — — 1.644.027 1.602.144 |
| İktisat (İngilizce) (%50 İndirimli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 37 — — | — — — — | — — — — |
| İşletme (İngilizce) (Ücretli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 16 — — | — — — 213,174 | — — — 1.383.966 |
| İşletme (Ücretli) İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 11 16 9 | — — — — | — — — — |
| Sosyoloji (%50 İndirimli) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 20 25 30 | — — — — | — — — — |
Spor Yöneticiliği (%50 İndirimli) Spor Bilimleri Fakültesi | EA | 2026 2025 2024 2023 | — 48 — — | — — — — | — — — — |
| Türkçe Öğretmenliği (%50 İndirimli) Eğitim Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | — 42 38 47 | — — 327,934 324,114 | — — 229.498 208.726 |
| Görsel İletişim Tasarımı (%50 İndirimli) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | — 37 31 34 | — — 267,702 — | — — 675.180 — |
| Okul Öncesi Öğretmenliği (Ücretli) Eğitim Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | — 2 4 8 | — — — — | — — — — |
| Türk Dili ve Edebiyatı (%50 İndirimli) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi | SÖZ | 2026 2025 2024 2023 | — 30 31 34 | — — — — | — — — — |
| İngilizce Öğretmenliği (%25 İndirimli) Eğitim Fakültesi | DİL | 2026 2025 2024 2023 | — 40 40 39 | — 267,514 304,366 273,555 | — 84.556 70.613 89.005 |
| İngilizce Öğretmenliği (Ücretli) Eğitim Fakültesi | DİL | 2026 2025 2024 2023 | — 14 14 8 | — — 267,101 243,685 | — — 92.543 107.645 |
| Arapça Öğretmenliği (%50 İndirimli) Eğitim Fakültesi | DİL | 2026 2025 2024 2023 | — 20 25 34 | — — — — | — — — — |
| Yazılım Mühendisliği (İngilizce) (%50 İndirimli) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi | SAY | 2026 2025 2024 2023 | 40 — — — | — — — — | — — — — |
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi taban puanları, ÖSYM'nin ilgili yıl yerleştirme döneminde programa yerleşen son adayın puanına ve başarı sırasına göre hazırlanmıştır. Puanlar her yıl kontenjan, tercih yoğunluğu ve sınav zorluğuna göre değişir; tercih yaparken başarı sıralamasını esas alman önerilir.